Ý nghĩ

Một đôi khi tôi một mình tự nghĩ
Thi nhân kia vần điệu để mà chi
Than vãn mãi vẫn một điều cũ kĩ
Chẳng hay bằng cây lá hót họa mi

Nghìn năm trước chàng thơ Đường rớt lệ
Người đẹp xa, tóc trắng, cảnh xa nhà
Hoa tươi mãi, người ơi thêm tàn tệ
Khản cổ chưa, cạn mực mấy lời ca

Thế nhưng mà, thưa cô, hình như thể
Sao đành lòng, chẳng lẽ, vậy hay sao
Mái tóc, bàn tay, nắng chiều chậm trễ
Gió bay về thơm ngát rụng hoa cau...

2008-05-22

Đóa hoa hồng

Dưới mái nhà ngói xám
Ngang cửa sổ mây bay
Sách vở bày tứ phía
Con chăm chỉ mỗi ngày

Trên xà nhà cột gỗ
Treo ba đóa hoa hồng
Đỏ thắm màu máu đỏ
Hình tượng mẹ trong lòng

Xa xôi hàng nghìn dặm
Mẹ tuổi già long đong
Hôm qua tin nhạn đến
Mẹ giã đời thong dong

Thầm đọc câu bát-nhã
Rằng sắc tức thị vô
Không giọt nào lã chã
Đưa tiễn mẹ mắt khô

Gỡ ba hoa hồng đỏ
Đặt trên khối pha lê
Khắc hình chim ngậm lá
Con dìu mẹ đi về

Những mùa vu lan tới
Nếu con có đi chùa
Cổng vào phát hoa trắng
Là bóng mẹ hiền xưa  

Paris, 03/2007
ĐTK

Sóng lụa Hà Ðông

(riêng tặng Lộ Văn Thưởng, Lugano, Thụy Sĩ)

Ðây đất Hà Ðông xứ lụa là
Em mua vài thước món quà xa
Nắng ở Bắc Hà oi ả lắm
Chẳng mát dẫu là thơ Nguyên Sa

Tôi đứng bơ vơ hỏi cụ già
Xóm làng chuyển đổi những thời qua
Vẫn biết bóng hình là bọt bể
Mơ hồ tay níu áng mây qua

Lụa này em để biếu mẹ ta
Xanh huyền màu áo mẹ ưa mà
Làng xưa giờ đã tan hình bóng
Lụa mềm sóng sánh chút dư ba...

Hà Nội, 19/07/2002 

 

Ghi chú: cảm ơn anh Lộ Văn Thưởng còn giữ bài thơ cũ và đã làm scan gửi lại hồi đầu năm 2025, nghĩa là 23 năm sau.

ed. 30/05/2025

 

Les papillons

Gérard de Nerval, Les papillons

Les papillons

I

De toutes les belles choses
Qui nous manquent en hiver,
Qu'aimez-vous mieux ? - Moi, les roses ;
- Moi, l'aspect d'un beau pré vert ;
- Moi, la moisson blondissante,
Chevelure des sillons ;
- Moi, le rossignol qui chante ;
- Et moi, les beaux papillons !

Le papillon, fleur sans tige,
Qui voltige,
Que l'on cueille en un réseau ;
Dans la nature infinie,
Harmonie
Entre la plante et l'oiseau !...

Quand revient l'été superbe,
Je m'en vais au bois tout seul :
Je m'étends dans la grande herbe,
Perdu dans ce vert linceul.
Sur ma tête renversée,
Là, chacun d'eux à son tour,
Passe comme une pensée
De poésie ou d'amour !

Voici le papillon "faune",
Noir et jaune ;
Voici le "mars" azuré,
Agitant des étincelles
Sur ses ailes
D'un velours riche et moiré.

Voici le "vulcain" rapide,
Qui vole comme un oiseau :
Son aile noire et splendide
Porte un grand ruban ponceau.
Dieux ! le "soufré", dans l'espace,
Comme un éclair a relui...
Mais le joyeux "nacré" passe,
Et je ne vois plus que lui !

II

Comme un éventail de soie,
Il déploie
Son manteau semé d'argent ;
Et sa robe bigarrée
Est dorée
D'un or verdâtre et changeant.

Voici le "machaon-zèbre",
De fauve et de noir rayé ;
Le "deuil", en habit funèbre,
Et le "miroir" bleu strié ;
Voici l'"argus", feuille-morte,
Le "morio", le "grand-bleu",
Et le "paon-de-jour" qui porte
Sur chaque aile un oeil de feu !

Mais le soir brunit nos plaines ;
Les "phalènes"
Prennent leur essor bruyant,
Et les "sphinx" aux couleurs sombres,
Dans les ombres
Voltigent en tournoyant.

C'est le "grand-paon" à l'oeil rose
Dessiné sur un fond gris,
Qui ne vole qu'à nuit close,
Comme les chauves-souris ;
Le "bombice" du troëne,
Rayé de jaune et de vert,
Et le "papillon du chêne"
Qui ne meurt pas en hiver !...

Voici le "sphinx" à la tête
De squelette,
Peinte en blanc sur un fond noir,
Que le villageois redoute,
Sur sa route,
De voir voltiger le soir.

Je hais aussi les "phalènes",
Sombres hôtes de la nuit,
Qui voltigent dans nos plaines
De sept heures à minuit ;
Mais vous, papillons que j'aime,
Légers papillons de jour,
Tout en vous est un emblème
De poésie et d'amour !

III

Malheur, papillons que j'aime,
Doux emblème,
A vous pour votre beauté !...
Un doigt, de votre corsage,
Au passage,
Froisse, hélas ! le velouté !...

Une toute jeune fille
Au coeur tendre, au doux souris,
Perçant vos coeurs d'une aiguille,
Vous contemple, l'oeil surpris :
Et vos pattes sont coupées
Par l'ongle blanc qui les mord,
Et vos antennes crispées
Dans les douleurs de la mort !...

Gérard de NERVAL (1808-1855)
(Recueil : Odelettes)

Bươm bướm

I

Trong những thứ đẹp đẽ
Mà ta thấy thiếu vắng mùa đông,
Anh hay chị thích gì nhất? Tôi, hoa hồng;
Tôi, một đồng cỏ xanh;
Tôi, mùa lúa vàng –
mái tóc của những luống cày;
Tôi, chim vàng anh hót;
Còn tôi, những con bươm bướm đẹp!

Bướm, đóa hoa không cành,
Bay lượn,
Mà ta hái thành chùm;
Trong thiên nhiên vô tận,
Hài hòa
Giữa cây và chim! ...

Khi mùa hè tưng bừng trở lại,
Tôi vô rừng một mình:
Nằm dài trên thảm cỏ,
Biến thân mình trong khăn liệm xanh.
Trên đầu tôi ngửa cổ,
Kìa, mỗi con lần lượt,
Đi qua như một ý nghĩ
Về thơ hay ái tình!

Đây bướm "chúa đồng nội",
Đen lẫn vàng;
Đây "thần chiến" xanh lam
Quẫy mạnh tia lửa xẹt
Trên cánh
Nhung mượt mà

Đây "núi lửa" nhanh lẹ,
Bay vụt như chim:
Cánh đen huyền diệu,
Đầu chít khăn một mảnh.
Trời! "lưu huỳnh", trong khoảng trống,
Như một tia chớp sáng ...
Nhưng "xà cừ" vui qua,
Tôi chỉ nhìn thấy nó!

II

Như nan quạt lụa mềm,
Nó xòe
Áo choàng điểm bạc;
Và áo màu sặc sỡ
Óng ánh
Vàng xanh biến hóa.

Đây "gấm vằn",
Màu hung vạch đen;
Bướm "tang", áo tang chế,
Và bướm "gương" xanh sọc;
Đây bướm "khôn", lá chết,
Bướm "cạp vàng", bướm "khung xanh",
Bướm "công ngày" gánh vác
Mỗi cánh một mắt lửa!

Nhưng trời chiều thẫm đất;
Bướm "sâu đo"
Nhún lò xo ầm ĩ,
Bướm "sư tử" màu tối,
Trong bóng tối,
Bay dập dìu xoay xoay.

Đó là "chim công to" mắt hồng
Vẽ trên nền màu xám,
Chỉ bay trời tối mịt,
Như là những chú dơi;
Bướm "bình" hàng cây râm,
Lằn vàng với rằn xanh,
Và "bướm của cây sồi"
Không chết vào mùa đông!

Đây "sư tử" trên đầu
Như bộ xương,
Sơn trắng trên nền đen,
Mà dân làng sợ hãi,
Khi đi đường,
Thấy nó lượn ban đêm.

Tôi cũng ghét "sâu đo",
Khách đêm u ám,
Bay dật dờ ngoài đồng
Bảy giờ tới nửa đêm;
Nhưng các bạn bướm tôi yêu,
Những bướm ngày nhẹ bỗng,
Tất cả là biểu tượng
Của thi ca, tình ái!

III

Khốn thay, những con bướm mà tôi yêu mến,
Biểu tượng êm đềm,
Vì các bạn, cho vẻ đẹp của các bạn!
Một ngón tay, ngang qua,
Thân mình các bạn,
Hỡi ơi, nhàu nát nhung tơ!

Một cô gái trẻ măng
Với trái tim dịu dàng, nụ cười êm ái,
Đâm rách những quả tim các bạn, bằng một mũi kim,
Ngắm nhìn các bạn, mắt ngạc nhiên:
Và chân các bạn bị cắt đứt
Bằng móng tay trắng trẻo nghiến vào,
Và những cái râu của các bạn quằn quại
Chết trong đau đớn, ôi chao!

ĐTK
2007.12.05

hai bài thơ của Lí Thương Ẩn

Hôm nay tình cờ đọc được hai bài thơ của Lí Thương Ẩn. Đại khái nói chuyện nhà thơ đến thăm một người bạn ở ẩn, không gặp mặt, nhưng lại làm được hai bài tứ tuyệt. Tôi nhớ đến anh Nut, "chuyên gia" thơ Lí Thương Ẩn, vì anh bàn về thơ chữ Hán rất thú vị, đặc biệt là về thơ Lí Thương Ẩn. Hai bài từ ngữ tương đối dễ hiểu. Nhưng ý thơ triền miên vô hạn. Tôi muốn dịch thử cho vui. Song loay hoay mãi không xong. Đành mượn ý Lí Thương Ẩn, lóc cóc gõ tạm hai bài lục bát gửi @HueDiepChi.

 

Lí Thương Ẩn 李商隱  (813-858)

Phỏng ẩn giả bất ngộ thành nhị tuyệt
訪隱者不遇成二絕

(1)
秋水悠悠浸墅扉
夢中來數覺來稀
玄蟬去盡葉黃落
一樹冬青人未歸

Thu thủy du du tẩm thự phi,
Mộng trung lai sổ giác lai hi.
Huyền thiền khứ tận diệp hoàng lạc,
Nhất thụ đông thanh nhân vị quy.

Mưa thu ướt cửa nhà ai,
Trong mơ tỉnh giấc quên hai ba phần.
Ve đi hết, lá vàng sân,
Cây xanh run lạnh còn mong người về.


(2)
城郭休過識者稀
哀猿啼處有柴扉
滄江白日樵漁路
日暮歸來雨滿衣

Thành quách hưu qua thức giả hi,
Ai viên đề xứ hữu sài phi.　
Thương giang bạch nhật tiều ngư lộ,
Nhật mộ quy lai vũ mãn y.

Phố phường qua lại người thưa,
Vượn kêu vườn nhỏ nghe thừa quạnh hiu.
Sông xanh ngày nhạt đường xiêu,
Đi về ướt áo trời chiều đổ mưa.




(Đặng Thế Kiệt dịch)

café

photo @dtk 2015

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cà-phê  nước quánh sắc đen
Thơm thơm đắng đắng lên men cuộc đời
Quán ngồi ngó lại qua người
Vắng em đường ngọt ngậm ngùi khổ qua

ĐTK
01/09/2005

rev. 15/08/2025

nắng ấm

Đông chưa qua nhưng nắng vàng đã ấm
Crocus màu tím ngái tận trời xa
Hoa trắng nõn như áo dài Đồng Khánh
Nụ nghệ cam tươi thắm ruộng quê nhà
Sáng hôm nay, trời màu xanh mây sáng
Gió nghỉ ngơi, bông đỏ lặng im cười
Mái nhà ai phơi gạch cua ngói thẳng
Máy bay ngang tưởng một món đồ chơi
Hồi còi hụ, ô, thứ tư giờ ngọ
Rồi lặng im như không là thành phố
Xe cộ đâu, thường chạy nhảy như nai?
Hay như tôi, lười một ngày cho đã?
Trái đất tròn không thích overtime

ĐTK
07.03.2007