![]() |
| tranh mượn trên Internet |
Search This Blog
Tuesday, October 6, 2026
Nguyễn Du: Ký mộng 記 夢
Tuesday, July 28, 2026
Gonsui (1646-1719) ~ 弓に弦なく
弓に弦なく
新月の空に
雁の声
yumi ni tsuru naku / shingetsu no sora ni / gan no koe
~ Gonsui (1646-1719)
.
.
cung huyền
trăng mới không treo
nhạn kêu lạc tiếng
mây chiều
hoang mang
.
.
.
~ NHV (Taiwan), 30/07/2026
Giám thưởng
(...)
tôi thích bài này, thử chiêm nghiệm thử. Ở Huế tôi đã nhiều lần bắt gặp tình và cảnh như thế này:
Đây là một bài haiku rất giàu ý thiền và tính gợi ý. Cất sợi dây cung để làm rõ vành trăng, chỉ nghe tiếng nhạn mà không thấy bóng. Nhấn mạnh cái "không thấy" để làm nổi bật cái "thấy". Chiếc cung gợi hình dáng của trăng, còn tiếng nhạn làm cho bầu trời vốn im lặng bỗng có chiều sâu. Chỉ đưa ra 3 nét đơn sơ của ngoại cảnh để đi thẳng vào cảnh giới mùa thu tĩnh lặng, nơi hình ảnh và âm thanh hòa quyện. Chẳng khác nào vài nét chấm phá mà vẽ nên được bức tranh thủy mặc.
Chiếc cung gợi hình dáng của trăng, còn tiếng nhạn làm cho bầu trời vốn im lặng bỗng có chiều sâu. Sau khi đọc xong, điều đọng lại không phải là ý nghĩa được nói ra, mà là khoảng không và sự tĩnh mịch mà bài thơ để lại trong tâm tưởng người đọc.
弓に弦なく
新月の空に
雁の声
Yumi ni tsuru naku
Shingetsu no sora ni
Kari no koe
1. 「弓に弦なく」Thi nhân đánh thẳng vào mắt là cây cung không có dây, dáng hình cong cong lập tức làm ta liên tưởng đến vầng trăng lưỡi liềm (新月) ở câu sau. Thi nhân không nói thẳng là trăng lưỡi liềm giống vành cung mà nói ngược lại là cung mà không có dây. Người đọc tự nhận ra đó chỉ là vầng trăng lưỡi liềm trên bầu trời. Đây chính là nghệ thuật của thơ haiku — "không nói điều hiển nhiên".
2. 「新月の空に」
"新月" vầng trăng non đầu tháng, chỉ là một nét cong mảnh mai hiện ra trên bầu trời hầu như trống trải, không có mây, không có sao, chỉ một nét cong hình lưỡi liềm nhỏ. Đó là lý do hình ảnh chiếc cung thiếu dây càng trở nên tự nhiên và người đọc cảm nhận ngay đó chính là bóng trăng non trên trời
3. 「雁の声」— Tiếng nhạn
Không hề nói nhìn thấy đàn nhạn. Chỉ là thấy đàn nhạn hiện hữu qua "tiếng nhạn." mà thôi. Trong thơ cổ Nhật Bản cũng như ở Trung quốc hay Việt nam, 雁 (kari) là hình ảnh quen thuộc của mùa thu, của sự ly biệt và hành trình phương xa. Âm thanh vang lên giữa khoảng trời rộng làm cho khoảng không càng trở nên mênh mông.
Nhà thơ đã loại bỏ gần như toàn bộ yếu tố thị giác để người đọc bước vào thế giới của sự tĩnh lặng. Bài thơ mang đậm tinh thần wabi-sabi:
cái thiếu lại đẹp
cái im lặng lại nhiều ý nghĩa,
cái không nhìn thấy lại gợi nhiều hơn cái hiện rõ.
Bài thơ thành công nhờ thủ pháp ẩn dụ thị giác: trăng non được ví kín đáo như chiếc cung không dây và lấy âm thanh mở rộng không gian: chỉ một tiếng nhạn đã khiến bầu trời trở nên bao la.
Để khoảng trống cho người đọc: tác giả không nói "trăng như cung", cũng không nói "nhạn bay qua trăng", mà để người đọc tự hoàn thiện bức tranh trong tâm trí.
Ba câu thơ tạo thành một chuyển động rất tinh tế từ cái không có đến cái không nhìn thấy rồi đến cái chỉ nghe thấy (dây cung, ánh trăng, đàn nhạn), cuối cùng chỉ còn âm thanh.
Đây là một bài haiku rất ít lời nhưng nhiều dư vị. Chỉ ba hình ảnh đơn sơ: cây cung không dây, vầng trăng non, và tiếng nhạn kêu đã tạo nên một bức tranh mùa thu sâu lắng. Ở đây người đọc không chỉ "thấy" cảnh vật, mà còn cảm nhận được chiều sâu của không gian và thời gian.
Vành cung,
trăng non treo trời vắng
Tiếng nhạn gọi đàn
====
hình và thơ haiku: mượn trên Internet
Monday, July 27, 2026
Matsuo Bashō (1644-1694)
What of the abandoned child
Weeping in the Autumn Wind?
https://matsuobashohaiku.home.blog/2020/05/27/saru-o-kiku-hito/
.
.
vượn kêu ai oán
đã đành
bé con lạc mẹ
tan tành
gió thu
(dtk phỏng dịch)
====
dtk@hdc.com 27/07/2026
Wednesday, July 15, 2026
Cái nóng nung người nóng nóng ghê
![]() |
| Notre-Dame de Paris dtk@hdc.com 14/07/2026 |
[Không đề] Trưa hè nóng nực đọc lơ mơ, Văn cứ thì văn thơ cứ thơ. Báo chí nhì nhằng người ngớ ngẩn, Bạc tiền tráo trở kẻ bơ vơ. Gió thoảng cửa bên kêu lách cách, Màn buông thềm cạnh thõng ơ hờ. Khí tượng báo tin ngày mốt mát, Bóng qua hờ hững tiếng u ơ. * * * [Bổ sung] Hôm qua ngẫu hứng viết bài thất ngôn bát cú, thực ra là nhớ đến hai câu thơ rất thú vị, của Nguyễn Bá Trạc, nói về cái nóng mùa hè: "Ai xui con cuốc gọi vào hè, Cái nóng nung người nóng nóng ghê." Ở không, bèn thử gửi cho Gemini AI xem nó "nghĩ" sao. Đây là bài thơ nó chế ra: "Trưa nồng nực nội ngẫm mà ghê, Chữ nghĩa vần xoay chẳng muốn về. Thế sự ngoài kia xao xác gió, Tâm tư trong vách lặng tờ huê. Chờ cơn mưa đổ nhòa hơi đất, Mặc chuyện đời trôi nhẹ lối quê. Khí tượng dẫu rằng tin nóng bức, Vẫn ngồi gác bút đọc say mê." Ngẫm nghĩ một lát, thấy nó "có vẻ" tri âm đấy chứ! Ai dạy nó làm thơ âm luật bằng trắc như thế, giỏi thiệt. ==== dtk@hdc.com 12/07/2026
Thursday, July 2, 2026
Tuesday, June 30, 2026
thơ thở
tôi rón rén bước ra khỏi khu rừng rậm rạp mà tôi đã đi vào từ khi còn nhỏ rất khờ
ai đó đã giết thơ/tôi hôm đó
nhưng tôi sẽ viết tiếp cho đến khi nào hết thở bởi chỉ còn thơ đủ sức giúp tôi thở hơi thở cuối cùng
khi hơi thở đánh rơi dấu hỏi
30.06.2026
Thursday, August 28, 2025
Cuối tuần ở Paris đang mưa
Nghe lòng ai sóng sánh
Đông qua rồi?... chưa qua!...
(Cuối tuần ở Paris đang mưa - DTK, 2004)
Saturday, April 26, 2025
cây bát tiên
![]() |
| photo Internet |
Sunday, February 23, 2025
làm người
26 năm trước làm bài này, hôm nay thấy chẳng cần sửa một chữ i.
Quái đản không.
----
LÀM NGƯỜI
Sinh ra dân Việt, sống đời ông Tây
Ăn no, mặc ấm dư đầy
Chê bơ, ngán sữa, đòi ngay cơm Tàu
Có xe hơi, có nhà lầu
Lại còn được phép đi bầu hay ho
Muốn theo Chúa, đi nhà thờ
Muốn tin ông Phật, đi chùa week-end...
Đặng Thế Kiệt
Paris, 03.06.1999
----
"Quê Mẹ", Giai phẩm Xuân Canh Thìn 2000
Sunday, December 22, 2024
Schumann Traumerei
Mây mùa thu
Tờ lịch hôm kia nhắc nhở rồi
Mà đây nắng hạ vấn vương tôi
Ngô đồng trên ngọn vàng đôi lá
Thiên hạ nào hay thu tới nơi
Hồi đó tôi mê nắng hạ thôi
Là em phượng đỏ thắm bờ môi
Là mùa thứ nhất tình vừa nhúm
Áo trắng trường xưa ngóng một người
Tập tành cũng viết mấy vần thơ
Nhưng chẳng bao giờ tôi dám đưa
Cô bạn em cười môi chúm chím
Nhờ cô mai mối tấm lòng mơ
Tình chưa kịp lớn bỗng chia xa
Em hỡi đâu rồi năm tháng qua
Dâu bể thăng trầm cơn mộng dữ
Mà tình xưa đó chẳng phôi pha
Hồi nhỏ đọc thơ lạ
Tưởng thi sĩ tàng tàng
"Xuân đời chưa hưởng kịp
"Mây mùa thu đã sang" (1)
ĐTK
30/09/2004
(1) Thơ Vũ Hoàng Chương
Tàn
Sunday, November 12, 2023
mây bay
Dòng sông xanh tuôn chảy mãi sa mù
Đỉnh núi nào đứng trông về vô tận
Bóng hình ai thấp thoáng lá vàng thu
Sunday, September 3, 2023
bên đó
Xem lời dẫn:
Hay hoặc không hay, đều viết ra với một tấm lòng chân thật, xin tạm giữ lại đây trong mục "những bài thơ cũ".
(Giai phẩm Xuân QUÊ MẸ số 77, 78 & 79 Âm lịch Đinh Mão 1987)
Friday, July 28, 2023
mùi hương
Hay hoặc không hay, đều viết ra với một tấm lòng chân thật, xin tạm giữ lại đây trong mục "những bài thơ cũ".
Ngó lịch tây tìm không thấy ngày ta
Ra thăm vườn nụ hoa vàng hàm tiếu
Đâu màu hoa ta nhớ mãi bên nhà
Bánh chưng xanh ngốn quanh năm đã ngán
Dưa đỏ ăn cả chục trái hè qua
Mứt ê hề mua lúc nào cũng bán
Thiếu cái gì đi quanh quẩn vào ra
Ta biết trước mỗi năm đều thế đó
Phố mùa xuân sẽ sửa soạn tưng bừng
Ngày đầu năm lân địa múa tung tung
Tây Tàu Việt kéo nhau ra đường ngó
Hoa vạn thọ, hoa đào trưng trước ngõ
Video gái đẹp vũ nghê thường
Cắn hạt sen chợt nghe gì đắng vỡ
Không hương thơm, chỉ ngọt gắt vị đường
Cứ mỗi năm vào những ngày năm hết
Tôi ngóng chờ hương vị một mùi hương.
(Giai phẩm Xuân QUÊ MẸ SỐ 131 & 132 - THÁNG 1 & 2 1995)
Sunday, July 16, 2023
Tìm em
Saturday, July 8, 2023
Saturday, May 13, 2023
Charles Baudelaire - L’Ennemi
Ma jeunesse ne fut qu’un ténébreux orage,
Traversé çà et là par de brillants soleils ;
Le tonnerre et la pluie ont fait un tel ravage,
Qu’il reste en mon jardin bien peu de fruits vermeils.
Voilà que j’ai touché l’automne des idées,
Et qu’il faut employer la pelle et les râteaux
Pour rassembler à neuf les terres inondées,
Où l’eau creuse des trous grands comme des tombeaux.
Et qui sait si les fleurs nouvelles que je rêve
Trouveront dans ce sol lavé comme une grève
Le mystique aliment qui ferait leur vigueur ?
– Ô douleur ! ô douleur ! Le Temps mange la vie,
Et l’obscur Ennemi qui nous ronge le cœur
Du sang que nous perdons croît et se fortifie !
Charles Baudelaire, Les Fleurs du mal
Kẻ Thù
Thanh xuân tôi, cơn bão tố đen sầm,
Một vài khi nắng rọi qua rực rỡ;
Sấm sét mưa đã phá vỡ hoang tàn,
Còn bao nhiêu, khu vườn tôi trái đỏ.
Kìa đã chạm tới mùa thu ý tưởng,
Xẻng bừa cào, nào đem ra quét dọn
Gom lại hết đất ngập tràn loang lổ,
Toác hoác nước đen những lòng huyệt mộ.
Ai biết đâu bông mới tôi hằng ước
Tìm thấy được trong đất này bờ nước
Chất diệu huyền nuôi lớn mạnh loài hoa?
— Ôi đớn đau! Thời Gian ăn sự sống,
Ruỗng con tim, ôi Kẻ Thù đen tối
Uống máu ta, Nó càng thêm dữ dội!
Đặng Thế Kiệt (dịch)
2023-05-13
Sunday, April 23, 2023
nắng tháng tư
tố hữu xuân diệu
huy cận chế lan viên
ca tụng tên stalin nào đó (1)
facebook photoshop
bày ra bác hồ
bản mặt chồn cáo
những tên thành phố
nào có mất bao giờ (2)
tháng Tư đen
nghe lời mẹ nhủ
"nắng sẽ về
đẩy lùi bóng tối
và yêu thương
và tự do mãi mãi" (3)
cờ vàng phất phới
(đtk)
2023/04/23
Tham khảo
Tháng Ba 1953, Tố Hữu, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên đều có thơ về Stalin
(2) https://lyrics.vn/lyrics/1327-sai-gon-niem-nho-khong-ten.html
Sài Gòn Niềm Nhớ Không Tên
Tác giả: Nguyễn Đình Toàn
(3)
Bản nhạc: Nhớ Mẹ, Tác giả: Lê Minh Đảo
Những chiều buồn trên đất Bắc con hướng về Nam con nhớ mẹ nhiều
Mẹ ơi bao nhiêu năm tháng cứ trôi, cứ trôi cho bạc mái đầu
Không gian rưng rưng như sắp đứt
Gió về nghẹn ngào như tím ngắt
Còn đâu quê hương hoa gấm thơm làn tóc
Giã từ Miền Nam tang tóc, con sống trầm luân kiếp sống lưu đày
Hằng đêm con nghe thương tiếc xót xa đắng cay dâng ngạt tháng ngày
Trăng sao tin yêu ai dối trá
Đất trời hiền hòa ai đốt phá
Và đem thê lương che kín núi sông này
Mẹ ơi, mẹ biết không!
Còn cháy mãi trong con những lời mẹ cầm tay nói
Nắng sẽ về đẩy lùi bóng tối
Và yêu thương, và tự do sẽ còn mãi mãi, nhé con!
Giờ này hoàng hôn sắp tắt, con nghĩ gì đây, con nhớ mẹ nhiều
Mẹ ơi bao nhiêu năm tháng cứ trôi, cứ trôi phiêu dạt mái đầu
Quê hương điêu linh con vẫn khóc
Trông chờ ngày về con vẫn thắp
từng đôi sao đêm như ánh mắt mẹ hiền
Trời mây lung linh soi ánh mắt mẹ hiền
Hồn con lưng lưng con nhớ mắt mẹ hiền
Mẹ mến yêu con thương nhớ nhiều
Monday, April 17, 2023
lá non thác đổ - Buson
![]() |
| https://www.takase.com |
From far and near,
Hearing the sounds of waterfalls,
Young leaves
をちこちに滝の音聞く若葉哉
ochikochi ni taki no oto kiku wakaba kana
lá non
thác đổ
đâu đây
vẳng nghe nước cũ
bóng ngày thoảng qua
Chú thích
Translation by Timothy L. Jackowski, Takase Studios, LLC., American English translator. See H3019 Haiku by Buson for complete translation notes and detailed references
Yosa (no) Buson (与謝 蕪村; Japanese pronunciation: [joꜜ.sa | bɯꜜ.soɴ][1]) was a Japanese poet and painter of the Edo period. He lived from 1716 – January 17, 1784.[2] Along with Matsuo Bashō and Kobayashi Issa, Buson is considered among the greatest poets of the Edo Period. He is also known for completing haiga as a style of art,[3] working with haibun prose, and experimenting with a mixed Chinese-Japanese style of poetry.[4]
dtk 2023/04/15







.jpg)





